Stichting Innovatief Leren

Leren op eigen wijze

Stichting Innovatief Leren heeft tot doel een (of meer) tool(s) te ontwikkelen die kinderen met een Autisme Spectrum Stoornis, die zijn uitgevallen uit het onderwijs, de mogelijkheid te bieden zich toch, op eigen wijze, te ontwikkelen en zelfs te komen te het doen van Staatsexamens en het behalen van een diploma. Zodat zij zo volwaardig mogelijk kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Lees verder  

Een tool voor diverse situaties

Gebleken is, dat de extra’s die kinderen met autisme helpen, ook voor andere kinderen heel prettig en helpend kunnen zijn. Wij verwachten daarom dat dit tool ook voor andere kinderen binnen of buiten een schoolse situatie zeer geschikt zou kunnen zijn.

Wij denken hierbij onder meer aan kinderen die chronisch ziek zijn, hoogbegaafde kinderen (op eigen tempo leren met verdieping en verbreding), kinderen met exceptioneel sporttalent (die naar een toegewijde school gaan), etc.

bovendien zou deze tool kunnen helpen om te komen tot ingrijpende vernieuwingen in het onderwijssysteem. Steeds meer kinderen vallen uit het huidige schoolsysteem. Zij vallen niet uit omdat zij te dom zijn om te leren, maar omdat zij niet passen in het systeem.

Een deel hiervan zijn kinderen met een Autisme Spectrum Stoornis (al dan niet gediagnosticeerd).

Hoewel heel veel kinderen met autisme prima functioneren in het regulier of speciaal onderwijs, is er ook een deel wat niet in het systeem past. Vaak volgt er dan een lange lijdensweg, alvorens men tot deze conclusie komt.

Er komt een ontheffing van de leerplicht, waarna er een grote leegte volgt...

Stilstand leidt tot achteruitgang

Iedereen is het er over eens: Stilstand leidt tot achteruitgang. Een kind dat zich niet kan ontwikkelen op een wijze die bij hem of haar past, komt in de problemen. Wordt depressief, ontwikkelt een slecht zelfbeeld en een laag gevoel voor eigenwaarde.

Dit alles kan weer leiden tot gedragsproblemen, zowel externaliserend als internaliserend (vaak gebeurt dit al voordat deze kinderen uitvallen uit het onderwijs). Onmacht wordt vaak aangezien voor onwil, met alle gevolgen van dien...

En hoewel in de grondwet staat dat alle kinderen recht hebben op onderwijs, is er weinig tot niets beschikbaar wat het voor deze kinderen, de uitvallers uit het schoolsysteem, op betaalbare wijze mogelijk maakt te leren op een manier die kan leiden tot het behalen van een diploma, wat weer nodig is om toegelaten te worden tot vervolgonderwijs of passende arbeid en daarmee tot volwaardige deelname in de maatschappij.

Wat is autisme?

Autisme is een pervasieve ontwikkelingsstoornis. Dit wil zeggen een stoornis in de ontwikkeling van alle levensgebieden. De mate waarin deze ontwikkeling verstoord is, kan voor elk levensgebied weer anders zijn.

Wat tot gevolg heeft dat bij elke persoon met autisme het zich anders uit. Oftewel: personen met autisme zijn net zo verschillend als iedereen en ook hun autisme uit zich net zo verschillend...

Maar wat zijn dan de overeenkomsten, waardoor je van een Autisme Spectrum Stoornis spreekt? Een belangrijk kenmerk van autisme is een andere prikkelverwerking... anders... niet perse beter of slechter...

En prikkels verwerken is wat we de hele dag doen... dat is hoe we overleven... hoe we contact maken... waar we mee communiceren met de omgeving... en... hoe we leren!

Problemen in het huidige schoolsysteem

Waar loopt een deel van deze kinderen dan tegen aan in ons huidige schoolsysteem? De problemen kunnen zo divers zijn als het autisme zelf.

En van heel mild, wat met (kleine) aanpassingen voldoende opgelost kan worden om dit kind binnen het schoolsysteem te laten functioneren, tot ernstig, waardoor dit kind uitvalt.

De basis begint vaak met problemen met overzicht houden en integreren, plannen en organiseren, onderscheiden van hoofd- en bijzaken... Dit kan weer leiden tot problemen met de lesmethode die gebruikt wordt, het maken van huiswerk, het leren zelf, het integreren van de lesstof, het volgen van veel vakken tegelijk, het aanpassen aan het tempo (zowel naar boven als naar beneden ten opzichte van het eigen tempo), het vinden van je weg in een omgeving die chaotisch en/of onoverzichtelijk is, het begrijpen wat er van je verwacht wordt (terwijl het niet hardop en letterlijk uitgesproken wordt, of voor andere uitleg vatbaar, niet concreet), het passen in de sociale groep, pesten en gepest worden, te hoge, te lage of verkeerde verwachtingen en ga zo maar door...

De problemen uiten zich vervolgens in probleemgedrag, gebrek aan concentratie, motivatie en discipline, (relatief)onderpresteren. Uiteindelijk kan dit leiden tot psychosomatische klachten (hoofdpijn, buikpijn, bedplassen, etc.), extreme vermoeidheid, slapeloosheid, burn-out, depressie en zelfs suïcidale neigingen.

Eigen wijze

Wat hebben deze schooluitvallers dan nodig om toch te kunnen leren en ontwikkelen? Ook het antwoord op deze vraag is zo divers als het autisme zelf! Dit kan voor iedereen wat anders zijn.

We hebben dus een zeer flexibel systeem nodig, waarin ieder zijn eigen tempo en niveau kan volgen, de hoeveelheid vakken die hij tegelijk kan verwerken en met de leermethode die bij hem past. Het liefst ook nog waar elk vak op een passend niveau gevolgd kan worden, zodat wanneer je (heel) goed bent in wiskunde, maar niet in talen, dit niet betekent dat je je wiskunde niveau aan je talen niveau moet aanpassen (enorme verspilling van talent).

Er bestaan tenslotte niet heel veel omni-talenten en het werkt erg demotiverend wanneer je je aan moet passen aan hetgeen je het minst goed in bent...

De een leert beter door te lezen, de ander door het te horen, het te zien of het te doen... Wat zou het fijn zijn als je daar keuze in had, dat je zelf kon bepalen op welke manier je de kennis of kunde tot je wilt nemen...

En wanneer dit toch niet de juiste keuze was, of niet voldoende om er helemaal uit te komen, dat je dan alsnog voor een andere manier kunt kiezen...

Onderwijs op maat

Sommigen van ons draaien hun hand er niet voor om, om zich verschillende vakken tegelijkertijd eigen te maken. Zonder moeite volgen zij 13 tot soms wel 18 vakken tegelijk. Maar dit geldt zeker niet voor iedereen.

Er zijn ook mensen voor wie het al heel wat is om twee of drie vakken tegelijk op te pakken. Zou het niet mooi zijn als je de keuze had om zoveel vakken te volgen als je aan kunt?

En wanneer je het vak waar je goed in bent kunt insteken op de plek en het niveau waar je werkelijk wat te leren hebt? Waar je verdieping en verbreding op maat kunt vinden? En wat zou je er van denken als je je leeromgeving kunt aanpassen aan jouw behoeften?

Zou het niet geweldig zijn, wanneer je anderen zou kunnen helpen met het vak waar jij wel heel erg goed in bent? En zou dit alles eigenlijk niet voor alle kinderen ideaal zijn?

Maar helaas, dat bestaat niet! ... Of wel?

Casus

Marieke

Het eerste jaar van haar leven huilt Marieke erg veel, een huilbaby zogezegd. De oorzaak wordt nooit achterhaald. Ze ontwikkeld zich echter voorspoedig, zeer voorspoedig zelfs...

ze ligt over het algemeen (ver) voor op het gemiddelde ontwikkelingsschema en is erg snel met lopen en praten. Ze spreekt al snel in mooie volzinnen en als ze twee is doet ze haar eerste pogingen om te gaan lezen.

Voor ze drie is leest ze haar kleine broertje voor uit Nijntje en als ze drie en half is rekent ze uit wat ze nog extra nodig heeft, behalve het geld in haar spaarpot, om alles op haar verlanglijstje te kunnen kopen.

Ze is nieuwsgierig naar hoeken en cirkels, oppervlakten, omtrekken en diameters... Wil altijd wat nieuws leren en staat te popelen om naar school te gaan...

Ze wordt 4 in de kerstvakantie en mag na de vakantie naar de basisschool, groep 1. Nu gaat het gebeuren, denkt Marieke, ik ga naar school, het leren gaat beginnen...

Maar dat valt tegen, in de kleutergroep wordt vooral gespeeld... kinderen lezen en rekenen hier niet... En na elke vakantie, als ze klaar staat om weer naar school te gaan, volgt opnieuw de vraag: “ga ik dan nu iets leren?”

Na groep 1 volgt… opnieuw groep 1… Marieke is tenslotte een late leerling en dat betekent dat je twee keer groep 1 doet… Inmiddels beginnen de psycho-somatische klachten zich op te bouwen: hoofdpijn, buikpijn en bedplassen (terwijl ze al 2 jaar zindelijk was).

Marieke krijgt steeds meer moeite de dag af te sluiten, slaap te vatten en ’s morgens haar bed uit te komen. Marieke verzuimt steeds vaker... steeds maar een of twee dagen, maar toch...

Ouders zoeken hulp, binnen en buiten de schoolmuren. Schoolmaatschappelijkwerk, onderwijsbegeleidingsdienst, leerplichtambtenaar, kinderpsycholoog, schoolarts, etc. Ouders zoeken veel informatie en delen dit met school. Maar dit maakt niet dat Marieke beter in het systeem past.

Na veel discussie wordt besloten dat Marieke groep 2 mag overslaan en door mag naar groep 3. “Nu gaat het dan eindelijk beginnen!”, denkt ze, maar dat valt tegen... Ze moet mee in het stramien dat gevolgd wordt: ze moet ‘leren’ lezen en schrijven... Thuis leest ze Harry Potter, op school AVI 1 en 2...

Maar Marieke past zich wel aan… En als haar vader op een dag, als ze uit school komt vraagt: “Wat heb je vandaag geleerd?”, antwoord zij braaf: “Boom en vis” terwijl ze tegelijkertijd op de kop in de krant van haar vader leest, vraagt ze vervolgens: “Papa, beursanalisten, wat zijn dat?”

Marieke vindt moeilijk aansluiting bij haar leeftijdgenootjes. Zij lachen en Marieke begrijpt niet waarom... Marieke is geïnteresseerd in hoe hersenen werken en hoeveel bacteriën er zijn, zij begrijpen niet waarom...

De kruik gaat te water tot hij breekt... Marieke brak toen ze 8 jaar was… Ze kwam thuis te zitten met ernstige burn-out verschijnselen. Wilde niets meer met school, onderwijs of leren te maken hebben.

Wanneer de TV aanstond en het woord ‘geschiedenis’ kwam voorbij, moest de TV uit... Ze hing alleen nog op de bank... Ze was een levenslustig, creatief en leergierig buitenkind, maar nu was daar niets meer van over...

Uiteindelijk heeft het heel lang geduurd eer de levenslust en de wil om te leren en te ontwikkelen terug kwam. Het duurde nog veel langer eer haar zelfvertrouwen en vooral het vertrouwen in haar omgeving begon terug te komen.

Op dit moment is Marieke 18 jaar. Ze kreeg de diagnose autisme toen ze 12 was. Ze heeft 5 HAVO certificaten behaald door zelfstudie met behulp van schriftelijk volwassenen onderwijs.

Gelukkig leest Marieke graag en heeft zij het vermogen om lesstof die op volwassenen is gericht, te verwerken. Om de certificaten te behalen heeft zij staatsexamens gedaan.

Ze moet nog een paar vakken doen om haar diploma te behalen en een HBO opleiding te kunnen volgen. Ze heeft op sociaal vlak enorm veel geleerd de laatste jaren en wil graag proberen om weer naar school te gaan.

VAVO zou voor die laatste vakken een mooie oplossing zijn, maar dat is alleen voor de bovenbouw. Ze mist de onderbouw voor vakken als geschiedenis en Frans, vakken die haar niet zo goed liggen, waardoor zelfstudie lastig is...

Wat zou het fijn zijn als er hiervoor een programma was dat past bij haar vraag...

© Stichting Innovatief Leren